Hipo-Uyarılma: Bedenin “Kapanma” Modu

Bazı günler vardır, sanki beynimizin fişi çekilmiş gibi oluruz. Ne hissettiğimizi anlamayız, enerjimiz düşer, hiçbir şey yapmak gelmez içimizden. Kafamız ‘boş’ gibi, duygularımız sanki duvarın arkasındadır.

İşte buna psikolojide hipo-uyarılma denir.

Hipo-uyarılma, sinir sistemimizin çok yorulduğunda, çok zorlandığında veya uzun süre baskı altında kaldığında kendini kapatıp enerji tasarrufuna geçmesi gibi düşünülebilir. Telefonun %2 şarja düşünce ekranı karartması gibi… Beden de “idare moduna” geçer.

Hipo-uyarılmanın günlük hayattaki örnekleri:

• Tartışırken bir anda içine kapanmak, konuşamamak

• Aşırı stres döneminde sürekli uyumak istemek

• Bir olay karşısında donup kalmak

• Duygusal olarak uyuşmak: “hiçbir şey hissetmiyorum” hali

• Yapman gereken şeylere karşı güçsüzlük, motivasyon kaybı

• Bedenin ağırlaşması, yavaşlaması

• Yalnız kalmak ve izole olmak istemek

• Yoğun çaresizlik hissi ve boyun eğme, sınır koyamama davranışı

Bu tepkiler zayıflık değil; aksine bedenin kendini koruma yöntemidir.

Neden olur?

• Yoğun stres

• Travmatik deneyimler

• Tükenmişlik

• Uzun süreli baskı, korku, kontrol kaybı

• Aşırı kaygı sonrası “çöküş”

  
  

Ne işe yarar?

Aslında bu tepki bir hayatta kalma stratejisi. “Savaşamadım, kaçamadım… Bari donayım. ”Sinir sisteminin milyonlarca yıldır kullandığı otomatik bir mekanizma.

Hipo-uyarılmadan çıkmak için neler yapılabilir?

• Hafif hareketler, yumuşak esneme

• Temas ve iletişim: güvendiğin biriyle kısa bir sohbet

• Yüzünü yıkamak, su içmek

• Ritmik hareketler (tempolu yürüyüş, sallanma, hafif dans)

• Bedene geri dönmek: yere basan ayaklarını hissetmek

• Profesyonel psikolojik destek almak.

Bütün bunlar sinir sistemini “yeniden uyandıran” küçük sinyallerdir.

-Psikolojik Danışman Gizem Küçükkaya